پژوهش جهانی سازمان Habitat for Humanity نشان میدهد که هزینه تأمین مسکن برای بخش بزرگی از خانوارها به بهای کاهش مخارج خوراک، برداشت از پسانداز و حتی بهتعویقانداختن مراقبتهای پزشکی تمام میشود. یافتهها نشان میدهد استطاعت مسکن فقط مسئله توان پرداخت اجاره یا وام مسکن نیست؛ بلکه با سلامت، امنیت مالی و چشمانداز آینده خانوارها […]
پژوهش جهانی سازمان Habitat for Humanity نشان میدهد که هزینه تأمین مسکن برای بخش بزرگی از خانوارها به بهای کاهش مخارج خوراک، برداشت از پسانداز و حتی بهتعویقانداختن مراقبتهای پزشکی تمام میشود. یافتهها نشان میدهد استطاعت مسکن فقط مسئله توان پرداخت اجاره یا وام مسکن نیست؛ بلکه با سلامت، امنیت مالی و چشمانداز آینده خانوارها ارتباط مستقیم دارد.
گزارش تازه سازمان بینالمللی Habitat for Humanity با عنوان «خانه به چه قیمتی؟» (Home at What Cost?) بر پایه پیمایش ۳۰ هزار و ۷۵۸ نفر در ۲۲ کشور تهیه شده است. این پیمایش که از ۱۰ آوریل تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ انجام شد، تجربه روزمره افراد از هزینه مسکن و تأثیر آن بر دیگر ابعاد زندگی را بررسی میکند.
بر اساس یافتههای گزارش، ۷۵ درصد پاسخدهندگان گفتهاند طی یک سال گذشته دستکم از یکی از هزینههای دیگر خود برای تأمین هزینه مسکن کاستهاند. این نسبت در میان افراد ساکن در ترتیبات غیررسمی مسکن به ۸۹ درصد، در گروههای کمدرآمد به ۸۵ درصد و در میان نسل زد و هزارهها به ۸۱ درصد میرسد.
فشار مسکن در بسیاری از موارد مستقیماً به نیازهای اساسی خانوارها منتقل میشود. حدود ۳۳ درصد پاسخدهندگان از هزینه خوراک و خرید مواد غذایی کم کردهاند؛ ۳۲ درصد برای تأمین هزینههای مسکن به پسانداز یا منابع اضطراری خود دست زدهاند و ۱۳ درصد نیز مراجعه پزشکی را به تعویق انداخته یا از آن صرفنظر کردهاند.
این ارقام نشان میدهد که هزینه مسکن را نمیتوان صرفاً با مقایسه اجارهبها یا اقساط وام با درآمد خانوار سنجید. برای درک کامل استطاعت مسکن، باید بررسی کرد خانوار برای حفظ محل سکونت خود از چه نیازها، خدمات و فرصتهایی چشمپوشی میکند.
یافتههای گزارش نشان میدهد نزدیک به نیمی از پاسخدهندگان در سطح جهان، یعنی ۴۸ درصد، معتقدند بروز یک مشکل پیشبینینشده میتواند توانایی آنها برای حفظ مسکن را تهدید کند. همچنین ۴۰ درصد گفتهاند به دلیل در دسترس نبودن گزینههای امنتر، ناچارند سطحی از خطر را در وضعیت مسکن خود بپذیرند.
بیش از نیمی از پاسخدهندگان، معادل ۵۶ درصد، معتقدند هزینه مسکن تصمیمگیری درباره تشکیل خانواده را دشوار کرده است. این نسبت در میان نسل زد و هزارهها به ۶۲ درصد میرسد. همچنین ۵۸ درصد والدین و سرپرستان نگراناند که هزینه مسکن فرصتهای فرزندانشان را محدود کند.
مسئله مسکن از نظر سلامت روان نیز اهمیت دارد. بیش از یکسوم پاسخدهندگان، یعنی ۳۵ درصد، وضعیت مسکن خود را یکی از مهمترین منابع فشار روانی زندگی میدانند؛ این میزان در میان ساکنان ترتیبات غیررسمی مسکن به ۶۴ درصد میرسد. مستأجران نیز بیش از مالکان احتمال میدهند وضعیت مسکنشان بر سلامت آنها اثر منفی بگذارد؛ این نسبت بهترتیب ۲۸ و ۱۹ درصد گزارش شده است.
در مقابل، ۸۹ درصد پاسخدهندگان معتقدند برخورداری از مسکنی امن، راحت و قابل اتکا به حفظ سلامت روان کمک میکند. بنابراین، مسکن مناسب نهتنها یک نیاز اقتصادی، بلکه یکی از مؤلفههای مهم سلامت و رفاه اجتماعی است.
در مجموع، ۵۶ درصد پاسخدهندگان معتقدند نظام مسکن کشورشان دچار اختلال است یا به نیازهای آنان پاسخ نمیدهد. این برداشت در کنار کاهش مخارج ضروری و نگرانی درباره آینده نشان میدهد که مسئله استطاعت مسکن فقط به قیمتها محدود نیست؛ امنیت سکونت، کیفیت خانه، دسترسی به گزینههای مناسب و امکان برنامهریزی بلندمدت نیز اهمیت دارند.
Habitat for Humanity در واکنش به این یافتهها بر ضرورت همکاری دولتها، کسبوکارها و جامعه مدنی برای گسترش دسترسی به مسکن امن و قابل استطاعت تأکید کرده است. این سازمان خواستار تعهد سیاسی و سرمایهگذاری مؤثرتر در حوزه مسکن و نیز توسعه راهکارهای تأمین مالی آن شده است.
این گزارش بر اهمیت بررسی نسبت هزینه مسکن با دیگر هزینههای ضروری تأکید میکند. سیاستگذاری مسکن زمانی میتواند به بهبود رفاه خانوار منجر شود که علاوه بر دسترسی به سرپناه، اثر هزینههای سکونت بر تغذیه، سلامت، پسانداز و فرصتهای فرزندان را نیز در نظر بگیرد.
برای ارزیابی سیاستهای مسکن، شاخصهایی مانند سهم اجاره از درآمد، کاهش هزینه خوراک، تعویق درمان، برداشت از پسانداز و خطر از دست دادن محل سکونت میتوانند تصویری دقیقتر از فشار واقعی بر خانوارها ارائه کنند.
منبع اصلی: Habitat for Humanity International، گزارش «Home at What Cost?»، منتشرشده در ۵ اکتبر ۲۰۲۶.
دیدگاهتان را بنویسید