برگرفته از گزارش” ایران: پروژه آبرسانی و فاضلاب اهواز و شیراز” بانک جهانی – ۲۰۰۴ا هواز مرکز استان خوزستان تقریبا در ۸۷۵ کیلومتری شهر تهران قرار دارد. جمعیت کنونی آن در حدود ۹۵۰ هزار نفر است و پیش بینی می شود که تا پایان سال ۲۰۲۷ به ۲.۲ میلیون نفر برسد. اهواز یکی از مراکز […]
برگرفته از گزارش” ایران: پروژه آبرسانی و فاضلاب اهواز و شیراز” بانک جهانی – 2004ا
هواز مرکز استان خوزستان تقریبا در ۸۷۵ کیلومتری شهر تهران قرار دارد. جمعیت کنونی آن در حدود ۹۵۰ هزار نفر است و پیش بینی می شود که تا پایان سال ۲۰۲۷ به ۲.۲ میلیون نفر برسد. اهواز یکی از مراکز مهم اقتصادی جمهوری اسلامی ایران است زیرا در منطقهای نفت خیز قرار داشته و صنایع بزرگی دارد. رودخانه کارون به عنوان بزرگترین رودخانه ایران در این شهر جریان دارد و آن را به دو منطقه زهکشی شده تفکیک کرده است.
۹۹ درصد و ۶۳ درصد مردم به منبع آب عمومی و فاضلاب بهداشتی دسترسی دارند. مناطقی که فاضلاب ندارند هم از چاه استفاده کرده و یا فاضلاب خود را در کانالهای باز، رودخانهها یا زمینهای دارای مخازن فاضلاب میریزند و خاک و منابع آبی را آلوده میکنند و سلامت جامعه را به خطر میاندازند. برای بهبود وضعیت فاضلاب، تصفیه خانهی موجود که در سال ۱۹۷۷ ساخته شده بود، بازسازی شده و مورد استفاده قرار گرفته است. این تصفیه خانه که از طریق ترکیب نیتروژن با لجن درجه سوم، نیترات زدایی و کلر در قسمت غربی منطقه فعالیت میکند، صرفا فاضلاب تولید شده توسط 140هزار نفر را تصفیه میکند.
آلودگی رودخانه کارون نه تنها برای اهواز بلکه برای کل استان مسألهای مهم است. تخلیه فاضلاب تصفیه نشده شهری و پسابهای صنعتی، زهکشی از زمینهای کشاورزی، تخلیه مستقیم کنترل نشده زبالههای جامد به رودخانه و انشعاب های آن به طور جدی باعث کاهش کیفیت آب رودخانه کارون شده است. امکانات فعلی تصفیه سازی برای تأمین آب آشامیدنی سالم کافی نیست.
در حال حاضر مسیر انتقال آب از مناطق سالم حدود ۷۰ کیلومتر است و در این مسیر با آب رودخانه ترکیب میشود تا آلودگی آن کمتر شده و قابل تصفیه شود. با این حال بیشترین مقدار آبی که با این روش تأمین میشود، کمتر از ۱۰ درصد حد نیاز شهر اهواز است و نمی توان کیفیت آب ناسالم را به حد قابل قبول رساند.
مصرف کنندگان به منابع جدیدی برای تأمین آب شرب روی آوردهاند (کانتینرهای20-۱۵ لیتری قابل بازیابی) و یا اقداماتی را در جهت کاهش آلودگی آن به کار گرفتهاند (صاف کردن و یا جوشاندن آب لولهکشی).
کیفیت پایین آب موجب افزایش شیوع اسهال تا ۵۰ درصد در ماههای اوج آن شده است. در سال ۲۰۰۰ در اهواز در کل موارد التهاب روده حدود ۱۰ درصد گزارش شده است که ۱.۵ درصد جمعیت کل جمهوری اسلامی ایران را در بر میگیرد، اما بیشترین آلودگی را در آبهای زیرزمینی و سطحی دارد. به علاوه تخمین نرخ تولید و مصرف آب نشان دهندهی درصد بالایی از مقدار در نظر گرفته نشدهی آب است (حدود ۴۰) که در نتیجهی شرایط ضعیف شبکه توزیع فعلی آن است.
حدود ۹۹ درصد جمعیت شهر به شبکه آب دسترسی دارند. حجم کل تقاضای آب این شهر به اندازه ۴.۵۳ متر مکعبر بر ثانیه است و پیش بینی میشود که تا پایان سال ۲۰۲۷ به ۶.۴ مترمکعب بر ثانیه برسد. رودخانه کارون منبع اصلی آب شهر اهواز است. در طول ۳۰ سال گذشته حداقل و متوسط جریانات رودخانه به اندازه ۱۷۰ و ۷۰۰ مترمکعب بر ثانیه بوده است که بسیار بیشتر از مقدار مورد نیاز آب در سال ۲۰۲۷ میباشد. اما موضوع اصلی وضعیت نامناسب کیفیت آب رودخانه است.
روش های مرسوم تصفیه خانه ها برای استانداردسازی کیفیت آب آشامیدنی کارساز نیست. بررسی کیفیت آب در طول ۲۰ سال گذشته نشان میدهد که آب رودخانه استاندارد نبوده و با وجود اینکه فرایندهای تصفیهسازی گسترش یافته است، اما باز هم برای قابل استفاده بودن آب، به طور جدی نیاز به اصلاح بو و مزه و کاهش حجم جامدات حل نشده احساس میشود. با عنایت به تقاضای پیشبینی شده در سال ۲۰۲۷ نیاز به افزایش امکانات موجود (تصفیه خانه ها، مخازن ذخیره سازی و شبکه توزیع) است. به عنوان بخشی از پروژه پیشنهادی، اقدامات زیر قابل اجرا می باشد:
حجم فاضلاب فعلی در شهر اهواز در حدود ۹۹۴۰۰ مترمکعب در روز است (۲۹.۳۰۰ مترمکعب در روز در قسمت غربی و ۷۰۱۰۰ مترمکعب در روز در قسمت شرقی) و به نظر میرسد به ۵۰۴۴۰۰ مترمکعب در روز در سال ۲۰۲۷ برسد (۲۰۳۹۰۰ مترمکعب در روز در قسمت غربی و ۳۰۰۵۰۰ مترمکعب در روز در قسمت شرقی). طرح فاضلاب اهواز مبتنی بر این ایده است که فاضلاب تولید شده در منطقه غربی به تصفیه خانه کنیبه و فاضلاب منطقه شرقی به تصفیه خانه جدیدی منتقل گردد. تصفیه خانه کنیبه میبایست بازسازی شده و ظرفیت آن تا پایان سال ۲۰۲۷ به ۲۰۴۰۰۰ مترمکعب در روز برسد. تصفیه خانه جدید در منطقه شرقی با فرایند ترکیب نیتروژن با لجن درجه سوم، نیترات زدایی و کلر فعالیت خواهد کرد. این تصفیه خانه برای رسیدن به ظرفیت ۳۰۰ هزار مترمکعب در روز تا سال ۲۰۲۷ در سه مرحله ساخته خواهد شد. به عنوان بخشی از پروژه پیشنهادی، اقدامات زیر قابل اجرا میباشد:
دیدگاهتان را بنویسید